Πηγή Φωτογραφιών: Pexels και Pixabay


Η μάσκα δεν είναι απλά ένα έθιμο, ένα τελετουργικό θρησκευτικό όργανο, μια καλλιτεχνική διέξοδος, ένας τρόπος παραπλάνησης, ένα μέσο απομάκρυνσης μικροβίων. Είναι ένα ανθρωπολογικό φαινόμενο που χαρακτηρίζει διαχρονικά την ανθρώπινη οντότητα.

Από τα πανάρχαια χρόνια, οι λαοί άρχισαν να δημιουργούν μάσκες προκειμένου να καλύψουν την προσωπικότητά τους και να παρουσιάσουν έναν άλλο εαυτό ή τα πρόσωπα των θεών τους όπως τα οραματίζονταν.

Δημιούργησαν μάσκες τερατώδεις ή ασυνήθιστες, ανθρωπόμορφες ή ζωόμορφες, μάσκες που εξυπηρετούσαν τις λατρευτικές και ταφικές τελετουργίες τους, τη μυθολογία, τη θρησκεία, τις πολιτιστικές τους εκδηλώσεις.

maskes_2

Στο θέατρο της Κίνας, οι μάσκες των ηθοποιών αποτυπώνουν όχι μόνο το χαρακτηριστικά του ήρωα αλλά και τη συναισθηματική του κατάσταση, όπως και στο αρχαίο ελληνικό θέατρο η μάσκα ήταν το σπουδαιότερο μέσο μεταμόρφωσης του ηθοποιού.

maskes_3

Στην Αφρική, από τη αρχαιότητα, η μάσκα ήταν μέρος της όλης μεταμφίεσης του σώματος, μεταμφίεση που εξόρκιζε τα κακά πνεύματα, θεράπευε και εξευμένιζε τις ψυχές των νεκρών.

maskes_4

Στην αρχαία Ρώμη η αφαίρεση της μάσκας από τον ατάλαντο ηθοποιό ήταν η ολοκλήρωση του εξευτελισμού του. Από τον Μεσαίωνα και ως τον 16ο αιώνα η μάσκα χρησιμοποιείται σε θεατρικές παραστάσεις με θέματα παρμένα από τη Βίβλο. Είναι η εποχή που εμφανίζεται η μάσκα στη Βενετία, με ποικίλη χρήση, κυρίως παράνομη, χρήση που βαθμιαία περιορίζεται στο βενετσιάνικο καρναβάλι, όχι μόνο σαν κεντρικός πυρήνας του αλλά και σαν αριστούργημα τέχνης.

Στην Commedia dell’ arte, την αυτοσχέδια κωμωδία των επαγγελματιών θεατρίνων που ψυχαγωγούσαν τον κόσμο στα πανηγύρια, στους γάμους και, κυρίως στο καρναβάλι, οι μάσκες δεν ήταν ένα απλό προσωπείο αλλά ήταν το σήμα κατατεθέν του θεατρικού προσώπου στο οποίο απέδιδαν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Ο δραματουργός που κατάργησε τη μάσκα στο θέατρο ήταν ο Κάρλο Γκολντόνι.

maskes_5

Στη σύγχρονη εποχή, η μεταμφίεση και η μάσκα φυσικά επιβιώνουν στα πιο διάσημα καρναβάλια (Ρίο ντε Τζανέιρο, Τρινιντάτ και Τομπάγκο Καραϊβικής, Γκόα Ινδίας, Βασιλεία Ελβετίας κ.α.), με μάσκες αστείες ή τρομακτικές, χαρούμενες και εντυπωσιακές, αλλά και ποικιλία μασκών για αντιμετώπιση του κορονοϊού.

maskes_6