Πηγή Φωτογραφιών: Google Images


Είδα κομμένα δέντρα που μάχονταν ν’ ανθίσουν μέσα σε σκοτεινούς τάφους. Είδα πληγωμένα θεριά που παλεύανε ίσαμε την ύστατη πνοή τους να ζήσουνε. Μα σαν τη βουλή τ’ ανθρώπου να παλεύει για τη ζωή, δε γνώρισα άλλη», έγραφε η σπουδαία Διδώ Σωτηρίου στα «Ματωμένα Χώματα».

Το newstrip.gr σας προτείνει μερικά από τα αντιπροσωπευτικότερες μελέτες και μυθιστορήματα, τα οποία φωτίζουν τα ιστορικά δεδομένα της εποχής, αλλά και τις μνήμες έχουν διατηρηθεί ζωντανές από τις αφηγήσεις.

Διδώ Σωτηρίου, Ματωμένα Χώματα (Εκδ. Κέδρος)

mikrasiatiki _2

«Πόλεμοι και ξανά πόλεμοι! Τι στο καλό θα βγάλει η μαγκούφα η εποχή μας και κοιλοπονάει τόσο άγρια;» Μπήκε το κακό με τους Βαλκανικούς Πολέμους και άργησε να βγει. Χρόνια σπαρμένα με θυσίες, πολέμους και νεκρούς. Η Μικρασιατική εκστρατεία και η καταστροφή.

Η ιστορία του Μανώλη Αξιώτη, Μικρασιάτη αγρότη από τον Κιρκιντζέ. Άνθρωπος του μόχθου, δεμένος με τον τόπο του, το πατρικό του σπίτι, τους χωριανούς του. Ο άντρας που πάλεψε με κορμί και με ψυχή. Στο Αμελέ Ταμπουρού, τα Τάγματα Εργασίας της Άγκυρας, το 1915. Στο μέτωπο του Αφιόν Καραχισάρ το 1922.

Μια λεύτερη πατρίδα ονειρευόταν καθώς έσφιγγε τα δόντια και έλεγε: «Ώρα μάχης, Αξιώτη, ώρα θυσίας. Δεν έχεις ελόγου σου κανένα πάρε δώσε με την πολιτική. Το χρέος σου κάνεις». Γνώρισε κακουχίες και στερήσεις, είδε βασανιστήρια και θανάτους, έζησε την αιχμαλωσία και την προσφυγιά, για να συλλογιστεί: «Θηρίο είν' ο άνθρωπος!»

Το μνημειώδες έργο της σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας που χαρακτηρίστηκε «Βίβλος της σύγχρονης εξόδου του Μικρασιάτικου Ελληνισμού». Από το 1962 που πρωτοεκδόθηκαν μέχρι σήμερα τα Ματωμένα Χώματα έχουν ξεπεράσει σε πωλήσεις τα 400.000 αντίτυπα. Το βιβλίο έχει μεταφραστεί στις εξής γλώσσες: αγγλικά, βουλγαρικά, εσθονικά, γαλλικά, γερμανικά, ολλανδικά, ουγγρικά, ρώσικα, ρουμανικά, σερβικά, ισπανικά, ιταλικά, τουρκικά και κέλτικα βρετονικά. Στην Τουρκία το βιβλίο είχε συγκλονιστική απήχηση. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε ΕΔΩ

Τζάιλς Μίλτον, Χαμένος Παράδεισος – Σμύρνη 1922 (Εκδ. Μίνωας)

mikrasiatiki_3

Το «Χαμένος Παράδεισος» είναι μια δυνατή ιστορία καταστροφής, ηρωισμού και αναβίωσης, ειπωμένο με τον ξεχωριστό λόγο που κατέστησε τον Τζάιλς Μίλτον επιτυχημένο δημοσιογράφο και συγγραφέα.

Ξετυλίγεται μέσα από τις αναμνήσεις επιζώντων, πολλοί απ' τους οποίους μιλάνε για πρώτη φορά δημόσια, και τις μαρτυρίες εκείνων που βρέθηκαν στη δίνη μιας από τις μεγαλύτερες καταστροφές της σύγχρονης ιστορίας.

Στις 9 Σεπτεμβρίου 1922, το τουρκικό ιππικό μπήκε στη Σμύρνη, την πιο πλούσια και κοσμοπολίτικη πόλη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στην πόλη υπήρχε διάχυτος ο φόβος ότι ο νικηφόρος πια τουρκικός στρατός θα ξεσπούσε με παράφορο μένος στους κατοίκους της Σμύρνης.

Η πραγματικότητα όμως διέψευσε και την πιο δυσοίωνη πρόβλεψη. Αυτό που συνέβη τις επόμενες δυο εβδομάδες έχει καταγραφεί ως ένα απ' τα πιο φρικτά δράματα στην ιστορία του εικοστού αιώνα, το δράμα του ξεριζωμού χιλιάδων προσφύγων, των οποίων το αίμα κυλάει στις φλέβες πολλών σύγχρονων ελληνικών οικογενειών. Σχεδόν δυο εκατομμύρια άνθρωποι έπεσαν θύματα μιας τρομακτικής, σε βιαιότητα και έκταση, καταστροφής.

(Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε ΕΔΩ

Ανθολογία, Σμύρνη Περίκαλλη και Χιλιοτραγουδισμένη (Εκδ. Μεταίχμιο)

mikrasiatiki_4

Όσοι γνώρισαν τη Σμύρνη από κοντά ευτύχησαν να αποθαυμάσουν τις φυσικές ομορφιές της. Ο πολυταξιδεμένος και ανοιχτόμυαλος Ηρόδοτος έγραφε πως δεν αντίκρισαν τα μάτια του ωραιότερη πόλη. Ο μέγιστος ρήτορας Κικέρων κατέθεσε ότι δεν υπάρχει σημείο της πόλης που ο ταξιδιώτης δεν θα γοητευθεί από κάτι, τοπίο, αρχαιότητες ή ανθρώπους.

Ο Σικελιανός στον πρόλογο του μυθιστορήματος Αιολική γη τον Βενέζη έγραφε: «Είναι η γλυκιά ιωνική ατμόσφαιρα, είναι η κρυφή, χαμένη θαλπωρή της μυστικής του κόσμου σάρκας που απροσδόκητα ξανάρχεται και πάλι σ' επαφή μητριαρχική μαζί μου, είναι η αγνή ιωνική πνοή του ξεχασμένου και νοσταλγημένου από τον ίδιο πολιτισμό». (Από την εισαγωγή του Θωμά Κοροβίνη)

Το βιβλίο είναι μια αντιπροσωπευτική ανθολόγηση κειμένων που γράφτηκαν για τη Σμύρνη από συγγραφείς όλων των εποχών. Παρακολουθεί την πορεία της πόλης μέχρι σήμερα, που η Σμύρνη είναι πλέον ένα σύγχρονο τουρκικό άστυ με ευρωπαϊκό χαρακτήρα, με ενδιάμεσους σταθμούς την περίοδο της μεγάλης της ακμής, με κυρίαρχο το ελληνικό στοιχείο, και την καταστροφή της το 1922. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε ΕΔΩ

Ελευθερία Μεταξά, Ο Θησαυρός της Σμύρνης (Εκδ. Μίνωας)

mikrasiatiki_5

Σμύρνη, 9 Σεπτεμβρίου 1922. Ο νεαρός Αρίστος Κογκαλίδης αποφασίζει να εγκαταλείψει την πατρίδα του και να καταφύγει με την οικογένειά του στην Ελλάδα. Ξέρει ότι η μέρα της καταστροφής πλησιάζει και ο μοναδικός τρόπος να σωθούν είναι να ακολουθήσουν τον δρόμο της προσφυγιάς. Δεν τον φοβίζει το μέλλον, καθώς θα πάρει μαζί του όλα εκείνα που θα του επιτρέψουν να ξεκινήσει μια νέα ζωή: χρήματα, κοσμήματα αλλά και τον πολύτιμο θησαυρό του... Όμως, ο νεαρός Γαβρίλης Ραγιόγλου ανατρέπει την τελευταία στιγμή τα σχέδιά του με τον χειρότερο τρόπο...

Αθήνα, σήμερα. Όταν ο αιωνόβιος Χριστόδουλος Ραγιόγλου δολοφονείται, ο συνταξιούχος πλέον αστυνομικός Μάνος Βαρσάμης, παλιός φίλος του θύματος, και η ψυχολόγος Έλσα Γληνού αναλαμβάνουν την υπόθεση. Όσοι ήταν κοντά του μπαίνουν στο στόχαστρο του Βαρσάμη που πιστεύει πως ένας από αυτούς είναι ο δολοφόνος. Όταν, όμως, η Έλσα συνειδητοποιεί πως όλοι τους σχετίζονται με τη Σμύρνη, οι ισορροπίες ανατρέπονται και τα νέα δεδομένα οδηγούν σε ένα ακόμα έγκλημα και μια απόπειρα δολοφονίας.

Το παρελθόν μπλέκεται με το παρόν και καλά κρυμμένα μυστικά βγαίνουν στο φως. Ποιος θέλησε να σκοτώσει έναν άνθρωπο που ήδη βρισκόταν στο κατώφλι του θανάτου; Ο Μάνος και η Έλσα, στην προσπάθειά τους να ξετυλίξουν το κουβάρι αυτής της τόσο σκοτεινής υπόθεσης, καλούνται να ανατρέξουν στο 1922...Όλα οδηγούν στη Σμύρνη... ή ξεκινούν αποκεί... (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε ΕΔΩ

Θάνος Κονδύλης, Η Αρχόντισσα της Σμύρνης (Εκδ. Ψυχογιός)

mikrasiatiki_6

Σμύρνη 1922. Μια νεαρή κοπέλα, η Ηλέκτρα Μπακιρτζή, περιπλανιέται στα ερείπια της κατεστραμμένης πόλης αναζητώντας τα ορφανά παιδιά. Θα αγωνιστεί μόνη, θα επιβιώσει, και τελικά θα ιδρύσει το πρώτο ορφανοτροφείο του τόπου. Θα αγαπηθεί όσο κανένας άλλος από τους κατοίκους, που την αποκαλούν Αρχόντισσα της Σμύρνης.

Αλλά όταν ο έρωτας θα μπει πρώτη φορά ορμητικά στη ζωή της, στο πρόσωπο του νεαρού Ελληνοαμερικάνου δημοσιογράφου Τζον Μάντοξ, όλα θα ανατραπούν μονομιάς. Σύντομα η Ηλέκτρα θα σταθεί απέναντι στο μεγαλύτερο δίλημμα της ζωής της: να χαρεί τον έρωτα ή να υποταχθεί στο καθήκον της απέναντι στις παιδικές φωνές που την καλούν πίσω στη Σμύρνη; (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε ΕΔΩ

Ηλίας Βενέζης, Το Νούμερο 31328 (Εκδ. Εστία)

mikrasiatiki_7

Το Νούμερο 31328 είναι η ίδια η ταυτότητα του συγγραφέα, τότε που παιδί δεκαοκτώ χρόνων οδηγήθηκε από τους Τούρκους στα κάτεργα της Ανατολής. Το βιβλίο είναι ένα συγκλονιστικό χρονικό «γραμμένο με αίμα», όπως επεσήμανε ο Βενέζης, προσθέτοντας: «Λέω για την καυτή ύλη, για τη σάρκα που στάζει το αίμα της και πλημμυρίζει τις σελίδες του».

Στην αρχική του μορφή γράφτηκε το 1924 και ξαναδουλεύτηκε το 1931, οπότε εκδόθηκε για πρώτη φορά. Η επιτυχία που σημείωσε τότε ήταν τεράστια, ακόμα και έξω από τον ελληνικό χώρο. Ο Ηλίας Βενέζης (το βιβλίο - μαρτυρία είναι γραμμένο στο πρώτο πρόσωπο και με το πραγματικό όνομα του αφηγητή - συγγραφέα) γεννήθηκε στο Αϊβαλί το 1904. Ήρθε στην Ελλάδα με τη μικρασιατική καταστροφή. Θεωρείται ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους της «γενιάς του '30» στη νεοελληνική πεζογραφία. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε ΕΔΩ

Θανάσης Πέτρου, 1922 Το Τέλος Ενός Ονείρου (Εκδ. Ίκαρος)

mikrasiatiki_8

Τον Μάιο του 1919, με τη σύμφωνη γνώμη των Συμμάχων, ελληνικά στρατεύματα αποβιβάζονται στη Σμύρνη. Σκοπός τους είναι να υπερασπιστούν τους χριστιανικούς πληθυσμούς που ζουν στα παράλια της Μικράς Ασίας.

Η Μικρασιατική Εκστρατεία, ο Ελληνοτουρκικός πόλεμος, που για την Τουρκία έμεινε γνωστός ως ο Πόλεμος της Ανεξαρτησίας, θα λήξει τον Σεπτέμβριο του 1922 με την ήττα της Ελλάδας, θα οδηγήσει στη Μικρασιατική Καταστροφή, μια από τις πιο μαύρες σελίδες της ελληνικής ιστορίας, και θα σημάνει το τέλος ενός ονείρου, αυτού της Μεγάλης Ελλάδας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε ΕΔΩ

Δημήτρης Φωτιάδης, Σαγγάριος Εποποιία και Καταστροφή στη Μικρά Ασία (Εκδ. Σ.Ι. Ζαχαρόπουλος)

mikrasiatiki_9

Η Μικρασιατική Καταστροφή στάθηκε η πιο μεγάλη τραγωδία του Ελληνισμού, χειρότερη κι από κείνη της Άλωσης το 1453. Αμείλικτα ερωτήματα εγείρονται όπως: Ήταν σωστό να αποβιβάσει ο Βενιζέλος στρατό στη Σμύρνη; Προκάλεσαν οι Έλληνες επεισόδια στη Μικρασία; Ποια ήταν η στάση των Μεγάλων Δυνάμεων; Ποιοι ευθύνονται κυρίως για τη συμφορά που έστειλε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στον τάφο και εκατομμύρια στην προσφυγιά; Και ένα τελευταίο: μπορούν να δοθούν αμερόληπτες απαντήσεις που θα πουν όντως την αλήθεια και θα διδάξουν τις μελλοντικές γενιές;

Με αυτά κατά νου, ο Δημήτρης Φωτιάδης εξιστορεί, αναλύει και ερμηνεύει τα γεγονότα που οδήγησαν στην καταστροφή αρχίζοντας από το πώς ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος φάνηκε να ανοίγει τον δρόμο για τη ριψοκίνδυνη υλοποίηση της Μεγάλης Ιδέας. Αξιοποιώντας τα πρακτικά της Δίκης των Έξι, το υλικό του Γενικού Επιτελείου Στρατού και τα απομνημονεύματα πολλών πρωταγωνιστών των γεγονότων από Ελλάδα και εξωτερικό, παρακολουθεί τις διπλωματικές διαβουλεύσεις, τις πολιτικές αποφάσεις και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις μέχρι τέλους, δίνοντας έμφαση στην καθοριστική «Μάχη του Σαγγάριου».

Στα ιστορικά ντοκουμέντα προσθέτει και τη δική του, συγκλονιστική μαρτυρία για όσα ανατριχιαστικά είδε και έζησε. Το αποτέλεσμα είναι ένα σαφές, πληροφοριακό και γλαφυρό κείμενο της μοναδικής πένας του Φωτιάδη που συμπληρώνεται από πλούσια εικονογράφηση και κατατοπιστικούς χάρτες, ένα πραγματικά σπουδαίο έργο για την κατανόηση της σύγχρονης ιστορίας μας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε ΕΔΩ