96 χρόνια Μουντιάλ #2: Η ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου

• Θανάσης Απέργης - 14 Ιουνίου 2026

To newstrip.gr συνεχίζει το πλούσιο αφιέρωμά του για τα 96 χρόνια της ποδοσφαιρικής διοργάνωσης, κάνοντας αναδρομή στην πλούσια ιστορία της διοργάνωσης, αλλά και σε γνωστούς και άγνωστους πρωταγωνιστές της.

Το ημερολόγιο έγραφε 28 Μαΐου 1928, όταν κατά τη διάρκεια του 16ου Συνέδριο της FIFA, που έλαβε χώρα στο Άμστερνταμ, λήφθηκε επίσημα η απόφαση για τη διοργάνωση του πρώτου Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου, με το σκεπτικό ότι το διεθνές ποδόσφαιρο δεν θα μπορούσε να περιοριστεί στο στενό πλαίσιο των Ολυμπιακών Αγώνων. Έτσι, δύο χρόνια αργότερα, στις στις 13 Ιουλίου 1930, το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου ήταν κι επισήμως γεγονός, με ΗΠΑ, Βέλγιο, Γαλλία και Ουρουγουάη να είναι οι πρώτες χώρες που ρίχτηκαν στη «μάχη» στους εναρκτήριους αγώνες στην ιστορία της κορυφαίας ποδοσφαιρικής διοργάνωσης.

Φυσικά, οι χώρες που υπέβαλαν αρχικά υποψηφιότητα για να φιλοξενήσουν το πρώτο τουρνουά ήταν αρκετές, μεταξύ των οποίων η Ολλανδία, η Ισπανία, η Ουγγαρία και η Ιταλία, ωστόσο, επιλέχθηκε η Ουρουγουάη, καθώς η εθνική ομάδα της Ουρουγουάης είχε κατακτήσει δύο φορές το χρυσό μετάλλιο σε Ολυμπιακούς Αγώνες.

Παράλληλα, η χώρα γιόρταζε τα εκατό χρόνια από την ανεξαρτησία της, ενώ η τοπική ποδοσφαιρική ομοσπονδία προσφέρθηκε να καλύψει όλα τα έξοδα μετακίνησης και διαμονής των ομάδων, κάτι που εκτιμήθηκε ιδιαίτερα δεδομένης της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης εκείνη την εποχή.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη απόφαση δεν ήταν όσο «αναίμακτη» αναμενόταν καθώς οι Ευρωπαίοι οποίοι απείλησαν με αποχή από τη διοργάνωση, με αρκετές χώρες να αρνούνται κατηγορηματικά να ταξιδέψουν στη Νότια Αμερική υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. Έτσι, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει υποτυπώδη ευρωπαϊκή συμμετοχή, η Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου της Ουρουγουάης έστειλε επιστολή πρόσκλησης στην Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου της Αγγλία, παρόλο που οι βρετανικές εθνικές είχαν αποχωρήσει από τη FIFA εκείνη την εποχή, πρόσκληση που δεν έγινε δεκτή, παράδειγμα που ακολούθησε το Σιάμ και η Ιαπωνία.

Μάλιστα, δύο μήνες πριν από την έναρξη του τουρνουά, καμία ομάδα από την Ευρώπη δεν είχε δηλώσει επίσημα συμμετοχή, με τον πρόεδρο της FIFA, Ζιλ Ριμέ, να παρεμβαίνει, φέρνοντας στο Μοντεβιδέο τέσσερις ευρωπαϊκές ομάδες: της Γαλλίας, της Γιουγκοσλαβίας, της Ρουμανίας και του Βελγίου. Σε ό,τι αφορά, δε, τη συμμετοχή των Ρουμάνων λέγεται ότι επιτεύχθηκε μετά από παρέμβαση του βασιλιά Καρόλου Β΄, ο οποίος επέλεξε προσωπικά το ρόστερ και διαπραγματεύτηκε με τους εργοδότες για να εξασφαλίσει ότι οι παίκτες θα είχαν ακόμα δουλειά κατά την επιστροφή.

Τελικά, στην πρώτη διοργάνωση συμμετείχαν:

• οι ΗΠΑ

• το Μεξικό

• η Γαλλία

• η Ρουμανία

• η Γιουγκοσλαβία

• το Βέλγιο

• η Αργεντινή

• η Ουρουγουάη

• η Βραζιλία

• η Βολιβία

• η Χιλή

• η Παραγουάη

• το Περού

Έκτοτε και δεδομένων των διαρκών διαφωνιών ανάμεσα στις χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ευρώπης για την τοποθεσία διεξαγωγής των αγώνων, δεδομένης της αντικειμενικής δυσκολίας του ταξιδιού, αποφασίστηκε από τη FIFA η εναλλάξ διοργάνωση από χώρες των δύο ηπείρων, μέχρι και το Μουντιάλ της Γαλλίας του 1998. Κι αυτό γιατί με τη γιγάντωση του αθλήματος και τους κατά καιρούς οικονομικούς παράγοντες η FIFA ανέθετε τη διοργάνωση σε ασιατικές χώρες, όπως λ.χ. το 2002, όταν το Παγκόσμιο Κύπελλο συνδιοργανώθηκε από Νότια Κορέα και Ιαπωνία, αλλά και σε αφρικανική χώρα και συγκεκριμένα στη Νότα Αφρική.

Σταδιακά, βέβαια, το σύστημα επιλογής της διοργανώτριας χώρας εξελίχθηκε και μετατράπηκε σε μία πολυετή διαδικασία με υποβολή υποψηφιοτήτων, που καταλήγει σε δημόσια ψηφοφορία από τα μέλη της γενικής συνέλευσης , με την εκάστοτε οικοδέσποινα χώρα να λαμβάνει πάνω από το 50% των ψήφων.

15 πράγματα που ίσως δεν γνωρίζατε…

• H μοναδική αφρικανική χώρα που δέχθηκε να δώσει το «παρών» στο πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο ήταν η Αίγυπτος, ωστόσο, λόγω καταιγίδας στη Μεσόγειο το πλοίο που επρόκειτο τους μεταφέρει τους παίκτες στην Ουρουγουάη αναχώρησε χωρίς αυτούς.

• Στους συνολικά 18 αγώνες της πρώτης διοργάνωσης σημειώθηκαν 70 γκολ, με μέσο όρο 3,89 γκολ ανά αγώνα.

• Η Νότια Αφρική ήταν το πρώτο αφρικανικό κράτος που διοργάνωση το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα.

• Tο 1942 και το 1946 το Παγκόσμιο Κύπελλο δεν πραγματοποιήθηκε λόγω του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

• Η Βραζιλία έχει κερδίσει τα περισσότερα Παγκόσμια Κύπελλα, συνολικά πέντε, ενώ ακολουθούν η Ιταλία και η Γερμανία με τέσσερα η καθεμία.

• Παρά την αυξανόμενη δημοτικότητα του ποδοσφαίρου στις ΗΠΑ, η εθνική ομάδα ανδρών δεν έχει κερδίσει ποτέ Παγκόσμιο Κύπελλο, εν αντιθέσει με τη γυναικεία ομάδα των ΗΠΑ που έχει κατακτήσει τέσσερις τίτλους Παγκοσμίου Κυπέλλου.

•Το τρόπαιο, το οποίο κατασκευάστηκε στην Ιταλία, είναι φτιαγμένο από χρυσό 18 καρατίων και ζυγίζει 6,1 κιλά.

•Ο γηραιότερος σκόρερ στην ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου ήταν ο Ροζέ Μιλά, ο οποίος ήταν 42 ετών το 1994, όταν σκόραρε για το Καμερούν εναντίον της Ρωσίας.

•Ο παίκτης με τα περισσότερα γκολ στην ιστορία της αθλητικής διοργάνωσης είναι ο Γερμανός Μίροσλαφ Κλόζε, πετυχαίνοντας συνολικά 16 γκολ σε 24 αγώνες.

•Ο Πελέ είναι ο νεότερος σκόρερ όλων των εποχών στο Παγκόσμιο Κύπελλο, σκοράροντας το πρώτο του γκολ το 1957, σε ηλικία μόλις 17 ετών.

• Το γρηγορότερο γκολ στην ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου ανήκει στον Τούρκο Χακάν Σούκουρ, ο οποίος βρήκε το δρόμο προς τα δίχτυα μόλις 11 δευτερόλεπτα μετά την έναρξη της αναμέτρησης ανάμεσα σε Τουρκία και Νότια Κορέα, το 2002.

•H μεγαλύτερη διαφορά νίκης σε αγώνες Παγκοσμίου Κυπέλλου έχει σημειωθεί τρεις φορές: ανάμεσα σε Ουγγαρία και Ελ Σαλβαδόρ (10-1) το 1982, σε Γιουγκοσλαβία και Ζαΐρ (9-0) το 1974 και σε Ουγγαρία και Νότια Κορέα (9-0) το 1954.

• Ο Αιγύπτιος τερματοφύλακας Εσάμ Ελ-Χανταρί έγινε ο γηραιότερος παίκτης που έπαιξε ποτέ σε αγώνα κατά τη διάρκεια του τουρνουά του 2018 στη Ρωσία, βγαίνοντας στον αγωνιστικό χώρο σε ηλικία των 45 ετών. Μάλιστα, ο Ελ-Χανταρί απέκρουσε ένα πέναλτι κατά τη διάρκεια του αγώνα, αποδεικνύοντας ότι δεν είχε χάσει ούτε στο ελάχιστο τις ικανότητές του.

•Ο αγώνας των «16» στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2006 ανάμεσα σε Πορτογαλία και Ολλανδία κατέληξε σε απόλυτο χάος, καθώς είχαν δοθεί συνολικά 16 κίτρινες και 4 κόκκινες κάρτες.

•Ο τελικός του 1950 στο στάδιο Μαρακανά του Ρίο ντε Τζανέιρο κατέχει το επίσημο ρεκόρ προσέλευσης, με συνολικά 173.850 φιλάθλους. Ωστόσο, υπάρχουν αναφορές ότι ο αριθμός των παριστάμενων άγγιζε ακόμη και τους 200.000. Τηλεοπτικά, το Παγκόσμιο Κύπελλο με τις περισσότερες τηλεοπτικές προβολές είναι ο τελικός του 2022 μεταξύ Αργεντινής και Γαλλίας, που προσέλκυσε πάνω από 1,5 δισεκατομμύριο τηλεθεατές.