Σόλομον Νόρθαπ: Ο υπέρμαχος κατάργησης της δουλείας που έζησε δώδεκα χρόνια σκλάβος

• Παναγιώτα Απέργη - 16 Απριλίου 2026

Ας δούμε, λοιπόν, την αληθινή ιστορία πίσω από την ταινία του Στιβ ΜακΚουίν με τους Τσιούετελ Έτζιοφορ, Μάικλ Φασμπέντερ, Πολ Τζιαμάτι, Λουπίτα Νιόνγκο, Μπραντ Πιτ κ.ά..

Τα γεγονότα μάς μεταφέρουν στην Αμερική του 1841, όταν ο Σόλομον Νόρθαπ, παιδί ενός απελευθερωμένου σκλάβου και μιας ελεύθερης μαύρης γυναίκας, απήχθη από δύο άγνωστους άνδρας και πουλήθηκε ως σκλάβος στη Λουιζιάνα. Μέχρι τη στιγμή της απαγωγής του, ο 33χρονος τότε Νόρθαπ κατοικούσε στη Σαρατόγκα της Νέας Υόρκης με τη γυναίκα του και τα τρία τους παιδιά, κάνοντας χειρωνακτικές και αγροτικές εργασίες, παρά την κλήση του στη μουσική και, συγκεκριμένα, στο βιολί.

Ωστόσο, επιθυμώντας να κερδίσει επιπλέον χρήματα για να βοηθήσει την οικογένεια του, ο Νόρθαπ πείστηκε από τις υποσχέσεις δύο καλοντυμένων ανδρών να γίνει βιολιστής στην Ουάσινγκτον εντασσόμενος σε περιοδεύοντα θίασο τσίρκου. Πολύ γρήγορα, ωστόσο, η υπόσχεση αυτή μετατράπηκε σε εφιάλτη, καθώς βρέθηκε στον διαβόητο οίκο πώλησης σκλάβων «Williams Slave Pen», λίγα μέτρα μακριά από το Καπιτώλιο.

Αφού ξυλοκοπήθηκε από τον επικεφαλής δουλέμπορο, όταν διεκδίκησε τα δικαιώματά του ως ελεύθερος άνθρωπος, ο Νόρθαπ παραδόθηκε στη Νέα Ορλεάνη, όπου τον Ιούνιο πουλήθηκε έναντι σημαντικού ποσού με το επινοημένο όνομα Πλατ Χάμιλτον σε μια αγορά σκλάβων, περνώντας τα επόμενα δώδεκα χρόνια ως σκλάβος στην περιοχή φυτειών στην κοιλάδα Ρεντ Ρίβερ της κεντρικής Λουιζιάνα.

Ωστόσο, από πολύ νωρίς αντιλήφθηκε ότι όσο πιο πολύ διαμαρτυρόταν για τη σκλαβιά του, τόσο περισσότερο διακινδύνευε τη σωματική του ακεραιότητα, καθώς ως σκλάβος είχε μια χρηματική αξία για τους εμπόρους του, ενώ ως ελεύθερος πολίτης τους ήταν ουσιαστικά...άχρηστος. Μετά από αρκετά χρόνια και παρά τα πάνδεινα που υπέφερε, κατάφερε να διασωθεί χάρη στη γνωριμία του με τον Καναδό Σάμιουελ Μπας, που υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της κατάργησης της δουλείας, την οποία συνήθιζε να καταδικάζει χωρίς να την υφίσταται.

Έτσι, μετά από μια σειρά επιστολών που αντάλλαξαν οι δύο άνδρες, με τη βοήθεια του κυβερνήτη και του γενικού εισαγγελέα της Νέας Υόρκης, οι οποίοι αξιοποίησαν τον νόμο για την παροχή οικονομικών πόρων με στόχο τη διάσωση ελεύθερων πολιτών που είχαν απαχθεί για δουλεία, ο Νόρθαπ διασώθηκε και απελευθερώθηκε από τη φυτεία, επιστρέφοντας στη Νέα Υόρκη, όπου επανενώθηκε με την οικογένειά του.

Λίγο καιρό αργότερα, υπέβαλε μήνυση εναντίον όσων τον πούλησαν ως σκλάβο, αν και η αγωγή του κατέπεσε λόγω γραφειοκρατικών και πολιτικών λόγων, καταλήγοντας να αποσυρθεί οριστικά το 1857. Βέβαια, ο ίδιος διατήρησε μέχρι τέλους το ήθος και την αξιοπρέπειά του, αποφασίζοντας να καταγράψει σε απομνημονεύματα – που έλαβαν τον τίτλο «Δώδεκα Χρόνια Σκλάβος» - τη δωδεκαετή κόλαση που πέρασε ζώντας ως σκλάβος.

Μάλιστα, τα απομνημονεύματά του, που θεωρήθηκαν αμέσως ένα χρήσιμο ντοκουμέντο για την καθημερινή ζωή των σκλάβων στην κεντρική Λουιζιάνα, έγιναν «best seller» και με τα έσοδα από τις πωλήσεις κατάφερε να ξεκινήσει τον αγώνα του κατά της δουλείας.

Ο Νόρπαθ συνεργάστηκε με τον «Υπόγειο Σιδηρόδρομο», το κρυφό δίκτυο διαφυγής που δημιούργησαν Αφροαμερικανοί δούλοι για να δραπετεύσουν από τον Νότο προς τις βόρειες πολιτείες των ΗΠΑ και τον Καναδά, ενώ φέρεται να πέθανε γύρω στο 1863, αφότου εξαφανίστηκε μυστηριωδώς, χωρίς να βρεθεί ποτέ η αιτία θανάτου του ή ο τάφος του. Βασιζόμενοι σε αναφορές των οικείων του, ιστορικοί αναφέρουν ότι δεν αποκλείεται ο Νόρθαπ να είχε ξαναπέσει στη δουλεία, ωστόσο, δεν είναι λίγοι οι μελετητές που εκτιμούν ότι στα 57 του χρόνια θα ήταν αρκετά μεγάλος για να ενδιαφέρει τους κυνηγούς σκλάβων.

5 πράγματα που ίσως δεν γνωρίζετε…

• H ταινία του ΜακΚουίν χαρακτηρίστηκε από τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου ως «πολιτιστικά, αισθητικά και ιστορικά σημαντική» και εντάχθηκε στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των ΗΠΑ.

• Η δουλεία προϋπήρχε στην υπό Βρετανική, Γαλλική ή Ισπανική διοίκηση Αμερική.

• Τυπικά η δουλειά καταργήθηκε με νόμο στις 18 Δεκεμβρίου 1865.

• Κάθε χρόνο, από το 1999, γιορτάζεται στη Σαρατόγκα η « Ημέρα του Σολομώντα Νόρθαπ».

•Η κάτοχος του βραβείου Πούλιτζερ και ποιήτρια Ρίτα Ντόουβ έγραψε στη μνήμη του Νόρθαπ το 1980 το ποίημα «The Abduction» (Η Απαγωγή), το οποίο δημοσιεύθηκε στην πρώτη της ποιητική συλλογή.