Δέσποινα Μπεμπεδέλη: Η Ελληνίδα Κύπρια με το «πολύχρονο ταξίδι στον μαγικό κόσμο του θεάτρου»
- Παναγιώτα Απέργη - 5 Ιουνίου
Η Δέσποινα Μπεμπεδέλη γεννήθηκε στη Νέα Σμύρνη, στις 10 Φεβρουαρίου του 1941 και μεγάλωσε σε μια φτωχική και εργαζόμενη οικογένεια, μαζί με τη μοδίστρα μητέρα της και τον ράφτη πατέρα της, οι οποίοι τη μύησαν από νωρίς στον χώρο του θεάτρου. Μάλιστα, η επιρροή του ιεροψάλτη πατέρα της, ο οποίος της δίδαξε αρχαία ρητά και εκκλησιαστικούς ύμνους, ήταν καθοριστική για τη μικρή Δέσποινα, η οποία αποζητούσε πάντα την πνευματική, καλλιτεχνική και γλωσσική εκπαίδευση.
Μετά την ολοκλήρωση των εγκύκλιων σπουδών της, σπούδασε γαλλική φιλολογία στη Γαλλική Ακαδημία Αθηνών, την οποία δεν εξάσκησε ποτέ επίσημα, αφού ακολούθησε τη θεατρική σταδιοδρομία, ενθαρρυμένη από διακεκριμένους ανθρώπους του ελληνικού θεάτρου, όπως ο Άγγελος Τερζάκης, ο Μάριος Πλωρίτης και ο Πέλος Κατσέλης, αλλά και υποκριτική τέχνη στην Σχολή Θεάτρου του τελευταίου.
Εκτός από όλα αυτά, διδάχθηκε πιάνο και τραγούδι στο Ωδείο Αθηνών, έχοντας πάντα τη στήριξη της οικογένειάς της, που τη βοήθησε να μην εγκαταλείψει ποτέ το μεγάλό της όνειρο.
Η θεατρική της σταδιοδρομία ξεκίνησε επίσημα τον Οκτώβριο του 1962, με τη λαϊκή όπερα «Το τραγούδι του νεκρού αδελφού», στο Λαϊκό Θέατρο του Μάνου Κατράκη. Η παράσταση σε κείμενα, στίχους και μουσική του Μίκη Θεοδωράκη, περιέγραφε τα πάθη της Ελλάδας στον εμφύλιο πόλεμο, αποδοσμένα από μεγάλα ονόματα του θεάτρου, αλλά και τον Γρηγόρη Μπιθικώτση.
Πολύ σύντομα, μεταπήδησε στον χώρο του τραγουδιού, ως σολίστ στις συναυλίες του Θεοδωράκη με το νανούρισμα «Κοιμήσου Αγγελούδι μου» σε στίχους του Κώστα Βίρβου και μουσική του γνωστού μουσικοσυνθέτη, ενώ για δύο χρόνια βρέθηκε στο Θέατρο Τέχνης του Κάρολου Κουν, όπου και γνωρίστηκε με τον Κύπριο ηθοποιό Στέλιο Καυκαρίδη, με τον οποίο παντρεύτηκαν και απέκτησαν δύο παιδιά.
Έκτοτε, οι συνεργασίες διαδέχθηκαν η μια την άλλη, μεταξύ των οποίων και με τον Αλέκο Αλεξανδράκη και τον Δημήτρη Μυράτ, ενώ το 1969 μετακόμισε οικογενειακώς στην Κύπρο, όπου δραστηριοποιήθηκε καλλιτεχνικά, παίζοντας στο Νέο Θέατρο του Βλαδίμηρου Καυκαρίδη, στο Θέατρο ΡΙΚ, μέχρι το 1971, όταν η σκηνή σταμάτησε τη λειτουργία της. Από τις αρχές του ‘70, ξεκίνησε η συνεργασία της με τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου, στον οποίο υπήρξε κορυφαίο στέλεχος από την ίδρυση του και για περισσότερο από είκοσι χρόνια.
Στο ρεπερτόριό της περιλαμβάνεται ο πρωταγωνιστικός ρόλος στην «Εκάβη», τον οποίον ερμήνευσε επτά φορές με διαφορετικούς σκηνοθέτες, στο «Μάνα κουράγιο», στον «Κύκλο με την κιμωλία», αλλά και στην «Αυλή των Θαυμάτων», δίνοντας, παράλληλα, το «παρών» σε τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά θεατρικά έργα του Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου.
Το 1990, επέστρεψε καλλιτεχνικά στην Ελλάδα, τόσο για θεατρικές παραστάσεις όσο και για σημαντικούς ρόλους στη μικρή και τη μεγάλη οθόνη, παίζοντας στις τηλεοπτικές σειρές «Περί Ανέμων και Υδάτων», «Βίος Ανθόσπαρτος», «Αν θυμηθείς τ΄όνειρό μου» και «Επτά Θανάσιμες Πεθερές», ενώ εμφανίστηκε και στις κινηματογραφικές παραγωγές «Ταξίδι στην πρωτεύουσα», «Προς την ελευθερία», «Ο τελευταίος γυρισμός», «Μαύρο λιβάδι» και «Μια αιωνιότητα και μια μέρα», που είχε βραβευτεί με Χρυσό Φοίνικα.
Αν και το «ιερό τέρας» της υποκριτικής τέχνης ζει μόνιμα στην Κύπρο, επέστρεψε τηλεοπτικά με τη σειρά «Famagusta», όπου υποδύθηκε τη γυναίκα-σύμβολο της Κύπρου, τη Χαρίτα Μάντολες, που είδε Τούρκους στρατιώτες να εκτελούν εν ψυχρώ τους συγγενείς της, επαναφέροντας στην επικαιρότητα την υπόθεση της Κύπρου και τις θηριωδίες που επακολούθησαν από την τουρκική εισβολή, το 1974.
Έχοντας ζήσει τον πόλεμο και τις ολέθριες συνέπειές του τόσο στην Κύπρο όσο και στην Ελλάδα, μέχρι και σήμερα, στα 84 της χρόνια, παραμένει υπέρμαχος της δικαιοσύνης, της ελευθερίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της ειρήνης. Για την πολύπλευρη καριέρα της, που περιλαμβάνει 170 ρόλους και χαρακτήρες σε σπουδαία έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου, έχει βραβευτεί από διαφορετικούς φορείς, αλλά και από την Κυπριακή Βουλή.
8 «μυστικά» της Δέσποινας Μπεμπεδέλη
1. Έχει καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη.
2. Ο καθηγητής θρησκευτικών στο σχολείο της τής πρότεινε να δώσει εξετάσεις στη Δραματική Σχολή.
3. Σπούδασε την υποκριτική τέχνη στην Σχολή Θεάτρου του Πέλου Κατσέλη, και αργότερα διέπρεψε στο Θέατρο Τέχνης του Κουν, ο οποίος αρχικά την είχε απορρίψει από τη σχολή του.
4. Όπως δηλώνει, αυτό που ανανεώνει κάθε φορά το ενδιαφέρον της ν’ ανεβεί ξανά στη σκηνή είναι να γίνει… μια άλλη.
5. Ενσάρκωσε τη Άννα Φίρλινγκ στο αριστούργημα «Η Μάνα Κουράγιο και τα παιδιά της» του Μπέρτολτ Μπρεχτ σε ηλικία 36 ετών.
6. H θεατρική της πορεία ξεκίνησε το 1962 και διαρκεί μέχρι σήμερα σε Κύπρο, Ελλάδα και εξωτερικό.
7. Έχει πει ότι δεν θα ήθελε να κάνει καριέρα στο εξωτερικό, καθώς «η δουλειά της είναι η γλώσσα της» και μόνο μέσα από αυτή μπορεί να εκφραστεί.
8. Εξακολουθεί να δηλώνει ερωτευμένη με τον σύζυγό της, με τον οποίον είναι μαζί έξι δεκαετίες.
9. Όταν επισκέπτεται την Αθήνα, κάνει ένα «προσκύνημα» στη γειτονιά όπου μεγάλωσε, τη Νέα Σμύρνη.
10. Μέχρι σήμερα, δηλώνει πως δεν αποχωρίζεται ποτέ τα μολύβια, τις ξύστρες και τις γόμες της, καθώς… έτσι μπορεί να γράφει.
*Πηγή φωτογραφιών: Αρχείο ΘΩΚ
