Πηγή Φωτογραφιών: Pexels και Google Images


Το Πάσχα, η Ανάσταση του Χριστού, αποτελεί τη σπουδαιότερη γιορτή του Χριστιανισμού, μια γιορτή που κατάγεται από την ομώνυμη εβραϊκή, κατά την οποία οι Εβραίοι γιόρταζαν την έξοδό τους από την Αίγυπτο, αφού η λέξη «Πάσχα» στα αραμαϊκά σημαίνει «πέρασμα». Οι Χριστιανοί, όμως, έδωσαν νέο περιεχόμενο στη λέξη και τη γιορτή λατρεύοντας το πέρασμα του Θεανθρώπου από τη γήινη ζωή, τον μαρτυρικό θάνατο και την Ανάστασή Του.

Έτσι, φράσεις, παρμένες από χωρία των Ευαγγελίων που αναφέρονται στις μέρες του Πάθους, με το πέρασμα των χρόνων, υπάρχουν στο λεξιλόγιο του λαού μας, προκειμένου να εκφράσουν χαρακτηριστικές εκφάνσεις της ζωής του.

«Ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω»

 fraseis_may_2

Είναι μία από τις γνωστότερες φράσεις που βρίσκεται στο Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο (8,7) και αφορά τη γυναίκα που ήθελαν να λιθοβολήσουν για λόγους μοιχείας. Τη χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να πούμε πως κανένας από μας δεν έχει την ηθική τελειότητα για να καταδικάσει κάποιον, καθώς η αυτογνωσία και η αυτοκριτική είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για την εκτίμηση διαφόρων καταστάσεων στη ζωή.

«[…]ἄγουσι δὲ οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι γυναῖκα ἐπὶ μοιχείᾳ κατειλημμένην, καὶ στήσαντες αὐτὴν ἐν μέσῳ λέγουσιν αὐτῷ· διδάσκαλε, αὕτη ἡ γυνὴ κατείληπται ἐπ' αὐτοφώρῳ μοιχευομένη· καὶ ἐν τῷ νόμῳ ἡμῶν Μωϋσῆς ἐνετείλατο τὰς τοιαύτας λιθάζειν. σὺ οὖν τί λέγεις; τοῦτο δὲ εἶπον ἐκπειράζοντες αὐτόν, ἵνα σχῶσι κατηγορίαν κατ' αὐτοῦ. ὁ δὲ ᾿Ιησοῦς κάτω κύψας τῷ δακτύλῳ ἔγραφεν εἰς τὴν γῆν. ὡς δὲ ἐπέμενον ἐρωτῶντες αὐτόν, ἀνέκυψε καὶ εἶπεν αὐτοῖς· ὁ ἀναμάρτητος ὑμῶν πρῶτος βαλέτω λίθον ἐπ' αὐτήν[…]».

(μετάφραση = «Οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι φέρουν τότε μία γυναίκα, η οποία είχε συλληφθεί επ' αυτοφώρω να μοιχεύει, και αφού την έβαλαν στη μέση του συγκεντρωμένου πλήθους, του λέγουν• «Διδάσκαλε, αυτή η γυναίκα έχει συλληφθεί επ' αυτοφώρω να μοιχεύει• και στο νόμο μας ο Μωϋσής διέταξε να λιθοβολούνται αυτές οι γυναίκες. Συ, λοιπόν, τι λες;» Αυτό, λοιπόν το είπαν, για να τον δοκιμάσουν και μπορούν να τον κατηγορήσουν1. Και ο Ιησούς, αφού έσκυψε κάτω, με το δάχτυλο έγραφε στο έδαφος. Επειδή δε εκείνοι επέμεναν να τον ρωτούν, σήκωσε το κεφάλι και τους είπε• «ο αναμάρτητος από σας ας ρίψει πρώτος λίθον επάνω της».)

«Νίπτω τας χείρας μου»

 fraseis_may_3

Έκφραση προερχόμενη από το χωρίο του Κατά Ματθαίον Ευαγγελίου (27,24), που χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να δηλώσουμε ότι αρνούμαστε οποιαδήποτε ευθύνη, ότι έχουμε σοβαρές αντιρρήσεις για διάφορα συμβάντα και, παράλληλα, δείχνοντας και τη διάθεσή μας να μην θέλουμε ή να μην τολμούμε να υπερασπιστούμε μέχρι τέλους την όποια άποψη έχουμε.

Λέχθηκε από τον Πόντιο Πιλάτο, τον Ρωμαίο επίτροπο της Ιουδαίας, ο οποίος υπέκυψε στην απαίτηση των αρχιερέων του ιουδαϊκού λαού και καταδίκασε τον Ιησού, ενώ δεν είχε πειστεί για την ενοχή του, χρησιμοποιώντας το νίψιμο των χεριών, ένα «τυπικό» καθαρισμό, ένα έθιμο που επιβαλλόταν από τον Μωσαϊκό Νόμο για εξαγνισμό ή καθαρμό ή συμβολισμό αθωότητας.

[…] «ἰδὼν δὲ ὁ Πιλᾶτος ὅτι οὐδὲν ὠφελεῖ ἀλλὰ μᾶλλον θόρυβος γίνεται, λαβὼν ὕδωρ ἀπενίψατο τὰς χεῖρας ἀπέναντι τοῦ ὄχλου, λέγων, Ἀθῷός εἰμι ἀπὸ τοῦ αἵματος τούτου• ὑμεῖς ὄψεσθε[…]».

(μετάφραση = «Όταν είδε λοιπόν ο Πιλάτος ότι τίποτα δεν ωφελεί, αλλά μάλλον θόρυβος γίνεται, αφού έλαβε νερό, ένιψε τα χέρια του μπροστά στον όχλο λέγοντας: «Αθώος είμαι από το αίμα τούτου. Εσάς θα αφορά».)

Συναφής είναι και η καρκινική επιγραφή «ΝΙΨΟΝ ΑΝΟΜΗΜΑΤΑ ΜΗ ΜΟΝΑΝ ΟΨΙΝ» σε μια βρύση στον περίβολο του ναού της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη, που σημαίνει «Πλύνε τις αμαρτίες, όχι μόνο το πρόσωπό σου».

«Ύπαγε οπίσω μου, Σατανά / Πίσω μου σ’ έχω, Σατανά»

 fraseis_may_4

Ο Σατανάς, ο Διάβολος, ο Εωσφόρος, ο αρχηγός των πονηρών πνευμάτων και του κόσμου της αμαρτίας, είναι για τη χριστιανική θρησκεία ο άγγελος που επαναστάτησε κατά του Θεού, προσπαθώντας να εξαπατήσει και να θέσει υπό τον έλεγχό του την ανθρωπότητα, να τη στρέψει ενάντια στο Θεό, ο εχθρός κάθε ηθικής αρχής και αρετής, που δοκίμασε να βάλει σε πειρασμό και τον Ιησού, σε διάφορες στιγμές της ζωής του.

Όταν ο Ιησούς είχε αποσυρθεί στην έρημο «Πάλιν παραλαμβάνει αὐτὸν ὁ διάβολος εἰς ὄρος ὑψηλὸν λίαν καὶ δείκνυσιν αὐτῷ πάσας τὰς βασιλείας τοῦ κόσμου καὶ τὴν δόξαν αὐτῶν καὶ λέγει αὐτῷ• ταῦτα πάντα σοι δώσω, ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι. τότε λέγει αὐτῷ ὁ ᾿Ιησοῦς• ὕπαγε ὀπίσω μου, σατανᾶ• γέγραπται γάρ, Κύριον τὸν Θεόν σου προσκυνήσεις καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις». (Κατά Ματθαίον 4, 8-10)

(μετάφραση = «Ξανά ο διάβολος τον παίρνει μαζί του σ’ ένα πολύ ψηλό βουνό και του δείχνει όλα τα βασίλεια του κόσμου και τη δόξα τους και του λέει: «Όλα αυτά σε σένα θα τα δώσω, αν πέσεις και με προσκυνήσεις».Tότε λέει σ’ αυτόν ο Iησούς: «Φύγε Σατανά! Γιατί η Γραφή λέει: Tον Kύριο, τον Θεό σου θα προσκυνήσεις και μόνο αυτόν θα λατρέψεις». Τότε τον άφησε ο διάβολος, και ήρθαν άγγελοι κοντά του και τον υπηρετούσαν».)

Και όταν ο Iησούς ενημέρωσε τους μαθητές του για τα επερχόμενα πάθη, τον θάνατο και την Ανάστασή του ο Πέτρος προσπαθώντας να τον αποτρέψει από την απόφαση να δεχθεί τον θάνατό του, ανάγκασε τον Χριστό να πει τη συγκεκριμένη φράση.

«Αὐτὸς δὲ ἐστράφη εἰς τὸν Πέτρον καὶ εἶπε, «Ὕπαγε ὀπίσω μου, Σατανᾶ· μοῦ εἶσαι σκάνδαλον, διότι δὲν σκέπτεσαι τὰ ἀρεστὰ εἰς τὸν Θεὸν ἀλλὰ τὰ ἀρεστὰ εἰς τοὺς ἀνθρώπους» (Κατά Ματθαίον 16, 23)

(μετάφραση = «Εκείνος, όμως, στράφηκε και του είπε: «Φύγε από μπρος μου, Σατανά! Είσαι το εμπόδιό μου, γιατί δε συλλογιέσαι εκείνα που θέλει ο Θεός, αλλά εκείνα που αρέσουν στους ανθρώπους».)

Είναι λοιπόν η φράση που λέμε όταν αυτοσυγκεντρωνόμαστε προκειμένου να διώξουμε οποιοδήποτε πειρασμό από μπροστά μας, να συμπεριφερθούμε ή να ενεργήσουμε με τον ορθό και ηθικό κανόνα.

«Μη κρίνετε, ίνα μη κριθήτε»

 fraseis_may_5

«Μὴ κρίνετε, ἵνα μὴ κριθῆτε· ἐν ᾧ γὰρ κρίματι κρίνετε κριθήσεσθε, καὶ ἐν ᾧ μέτρῳ μετρεῖτε μετρηθήσεται ὑμῖν».

(μετάφραση =Μην κατακρίνεται για να μην κατακριθείτε, γιατί με όποιο τρόπο κρίνετε μ’ αυτόν θα κριθείτε και μ’ όποιο μέτρο μετράτε μ’ αυτό θα μετρηθείτε κι εσείς».)

Χωρίο του Ευαγγελίου (Κατά Ματθαίον 7, 1-2) που προτρέπει τους πιστούς να αποφεύγουν την αποδοκιμασία και την επιτίμηση των συνανθρώπων τους και να περιορίζονται στον έλεγχο και τη διόρθωση της δικής τους συμπεριφοράς.

Είναι φράση που τη λέμε όταν απευθύνουμε σύσταση σε κάποιον που εξανίσταται έντονα στα κακώς κείμενα, υποτιμώντας και καταδικάζοντας όσους σφάλλουν, προχωρώντας, πολλές φορές, σε αυθαίρετες κατηγορίες και κρίσεις.

Λέγεται για να προειδοποιήσει τον κρίνοντα ότι προέχει ο έλεγχος και η κριτική που θα κάνει ο ίδιος στις δικές του πράξεις και συμπεριφορά, καταπολεμώντας την υπερηφάνεια και την όποια υποκρισία του, αφού όλοι μπορεί να συμπεριφερθούμε ή να ενεργήσουμε με παρόμοιο τρόπο.

«Πήρα των ομματιών μου»

 fraseis_may_6

Λέξεις παρμένες από το Ευαγγέλιο (Κατά Ιωάννην 17,1) όπου ο μαθητής του Χριστού διέσωσε την προσευχή του διδασκάλου του.

«Ταὐτά ἐλάλησεν Ιησοῦς καί ἐπάράς τούς ὀφθαλμούς αὑτοῦ εἰς τόν οὐρανόν εἶπεν».

(μετάφραση =αφού τα είπε αυτά ο Ιησούς, σήκωσε τα μάτια του στον ουρανό και είπε:)

Η λαϊκή έκφραση που χρησιμοποιείται για να δηλώσει την απογοήτευση, που πολλές φορές κυριεύει τον άνθρωπο και τον κάνει να εγκαταλείψει τα πάντα και να απομακρυνθεί, δεν έχει καμιά νοηματική συνάφεια με τις ευαγγελικές λέξεις αλλά κρατά μόνο την κυριολεκτική σημασία των λέξεων.

1 Γιατί, εάν ο Ιησούς εμπόδιζε τον, λιθοβολισμό θα φαινόταν ότι παραβαίνει τον μωσαϊκό νόμο, εάν επέτρεπε τον λιθοβολισμό, θα παρέβαινε τον ρωμαϊκό νόμο.

2 Καρκινική λέγεται η επιγραφή που διαβάζεται το ίδιο, τόσο ξεκινώντας από τα αριστερά προς τα δεξιά, όσο και αντίστροφα, και πήρε το όνομά της από τον καρκίνο, τον κάβουρα και τον χαρακτηριστικά ανάποδο τρόπο που περπατά.